Giriş |  Kayıt

Hoşgeldiniz

Felsefe Forumu'na hoş geldiniz.
Yalnızca kayıtlı üyelerimiz "aktif başlıkları göster"
butonu ile son tartışmaları görebilir ve katılabilirler.

Felsefe forumu sayfasını facebooktan takip etmek için beğenin
İyi forumlar!

Önemli forum içeriklerinden bazılarına
http://ww.cangungen.com
http://varoluscuterapi.net
ulaşabilirsiniz.


Yeni başlık gönder Başlığa cevap ver  [ 3 mesaj ] 

22 Eki 2011, 21:12

Çevrimdışı
 Şapkalı harfler kalktı mı?
Mesaj Panosu Yöneticisi
Mesaj Panosu Yöneticisi
Kullanıcı avatarı
Kayıt: 17 Nis 2009, 02:19
Mesajlar: 4938
Yaş: 49
Konum: Admin
 Profil Özel mesaj gönder  
Şapkalı harfler (a, ı ve u) kalktı mı, kalkmadı mı? Konu kafamızı karıştırdı. Gördüğüm kadarı ile genelde kalkmamış, bazı incelikler içeren sözcüklerde kalkmamış, bazılarında kalkmış.Konu ile ilgili bir metin yayınlıyorum...

Uzatma amaçlı şapkalı harf kullanımı

* Yazılışları aynı, anlam ve okunuşları farklı olan kelimeleri birbirinden ayırt etmek için okunuşları uzun olan ünlülerin üzerine düzeltme işareti konur.

Örnek:

adem: yokluk
âdem: insan
adet: sayı
âdet: gelenek, alışkanlık
alem: bayrak, minare ve cami kubbelerinin üstündeki hilâl
âlem: dünya, evren
alim: her şeyi bilen
âlim: bilgin
aşık: eklem kemiği, aşık kemiği
âşık: vurgun, tutkun
hakim: hikmet sahibi
hâkim: yargıç
hal: sebze-meyve satılan yer; çözme, çözülme; tahttan indirme
hâl: durum, vaziyet
hala: babanın kız kardeşi
hâlâ: henüz
şura: şu yer
şûra: danışma kurulu

* Eğer bu tür bir karışıklık meydana gelmiyorsa düzeltme işareti kullanılmaz.

Örnek: tarih, cahil, takip, layık

* Katil (öldürme) ve kadir (değer) kelimeleriyle karışma olasılığı olduğu hâlde katil (a uzun) (öldüren) ve kadir (a uzun) (güçlü) kelimelerinin düzeltme işareti konmadan yazılması yaygınlaşmıştır.

İnceltme amaçlı

* Arapça ve Farsça kökenli sözcüklerde bulunan ince g, k ünsüzlerinden sonra gelen a, u ünlülerinin üzerine düzeltme işareti konur. Bu düzeltme işareti a, u ünlülerinden önce gelen g, k ünsüzlerinin ince okunmasını sağlar.[1]

Örnek: dergâh, gâvur, ordugâh, tezgâh, yadigâr, Nigâr; dükkân, hikâye, kâfir, kâğıt, Hakkâri, Kâzım, mahkûm, mekân, mezkûr, sükûn, sükût, kâr, mezkûr, kâbus, rüzgâr, hikâye

* Kişi ve yer adlarında ince l ünsüzünden sonra gelen a ve u ünlüleri de düzeltme işareti ile yazılır.[1]

Örnek: Halûk, Lâle, Nalân; Balâ, Elâzığ, İslâhiye, Lâdik, Lâpseki

* Cins isimlerde ince l'yi göstermek için düzeltme işareti kullanılmaz.

Örnek: ahlak, felaket, ilave, kelam, billur, ilaç, lale, lazım, üslup
Nispet i'si [değiştir]

* Nispet i'sinin ismin belirtme hâli ve iyelik eki ile ya da başka bir sözcükle karışabileceği durumlarda nispet i'si üzerine düzeltme işareti konur.

Örnek:

askerî: askerlikle ilgili (askerî okul)
askeri: "asker"in belirtme hâli (Türk askeri)
dinî: dinle ilgili, dinsel (dinî bilgiler)
dini: "din"in belirtme hâli (İslam dini)
ilmî: ilimle ilgili, bilimsel (ilmî tartışmalar)
ilmi: "ilim"in belirtme hâli (fizik ilmi)
millî: milletle ilgili, ulusal (millî meseleler)
milli: mili olan
resmî: devletin olan, devletle ilgili (resmî kuruluşlar)
resmi: "resim"in belirtme hâli (Atatürk'ün resmi)

* Eğer bu tür bir karışıklık meydana gelmiyorsa düzeltme işareti kullanılmaz.[1]

Örnek: siyasi, hukuki, insani, iktisadi

* Nispet i'si alan kelimelere Türkçe ekler getirildiğinde düzeltme işareti olduğu gibi kalır.

Örnek: millîleştirmek, millîlik, resmîleştirmek, resmîlik.

alıntı:TDK SÖZLÜĞÜ Sayfa 6

_________________
Yaşamın ve çalışmanın temel amacı, kişinin başlangıçta olmadığı kişi olmasıdır.
M.Foucault


Başa Dön Başa Dön
 Profil Özel mesaj gönder  
 

22 Eki 2011, 21:38

Çevrimdışı
 Re: Şapkalı harfler kalktı mı?
Köşe Sahibi Üye
Köşe Sahibi Üye
Kullanıcı avatarı
Kayıt: 28 May 2009, 22:39
Mesajlar: 2621
 Profil Özel mesaj gönder  
Bir dönem toptan kalkmıştı ama sonradan, vurguladığın gibi, karışıklıkları önlemek amacıyla tekrar gelmiş... hoş gelmiş... -!-

_________________
yaşamın gizini kendinin izini sürmek güzel...


Başa Dön Başa Dön
 Profil Özel mesaj gönder  
 

22 Eki 2011, 22:22

 Re: Şapkalı harfler kalktı mı?
  
İki, üç sene evvel bir tiyatro oyununa gitmiştim. Bir oyuncu bu şapkalara takık birisini oynuyordu, sürekli etrafına kızıyordu niye kalktı şapkalar diye, onu hatırladım şimdi. Ben toptan kaldırıldığını biliyordum şapkaların, şimdi, burada öğreniyorum yeniden yürürlüğe girdiğini.


Başa Dön Başa Dön
  
 
Eskiden itibaren mesajları göster:  Sırala  
Yeni başlık gönder Başlığa cevap ver  [ 3 mesaj ] 

Tüm zamanlar UTC + 2 saat [ GITZ ]


Kimler çevrimiçi

Bu forumu gezen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 1 misafir


Bu foruma yeni başlıklar gönderemezsiniz
Bu forumdaki başlıklara cevap veremezsiniz
Bu forumdaki mesajlarınızı düzenleyemezsiniz
Bu forumdaki mesajlarınızı silemezsiniz
Bu foruma eklentiler gönderemezsiniz

Geçiş yap:  
Powered by phpBB © 2000, 2002, 2005, 2007 phpBB Group

Türkçe çeviri: phpBB Türkiye Culture and Art Other


XHTML 1.0 Standartlarina Uygundur!  CSS 2.1 Standartlarina Uygundur!  Foruz